CHI Nederland


19 juni 2003

Netwerk in Beweging

Een impressie van de openingsconferentie van het lustrumjaar van SIGCHI.NL

19 juni 2003.
Door: Igor Freeke

Hoe download je een ringtone? - Hoe bestel je een enkeltje Amsterdam naar Utrecht via Woerden? - Hoe ontdooi je een kip in de magnetron? - drie vragen die aantonen dat ons vakgebied midden in de samenleving staat en laten zien dat geen mens tegenwoordig nog door het leven gaat zonder complexe usability vraagstukken. Daarom werd gestart met een videoreportage, waarin 'de man/vrouw in de straat' de bovenstaande vragen werd voorgelegd.

Daniel Lutz bracht het netwerk letterlijk in beweging met een kennismakingsronde waarbij de zaal werd verdeeld in drie vakken volgens de thema’s:

  • Kennis en leren
  • Technologie
  • Maatschappij

Binnen die velden werden weer subgroepjes geformeerd, die elk een vraag formuleerden. Deze vragen waren zo uitdagend, dat ze elk zo als thema voor een nieuwe SIGCHI-bijeenkomst zouden kunnen dienen; een paar voorbeelden:

  • Hoe bevorder je divergent leren (lateraal denken)?
  • Wat is de beste structuur/ organisatie voor een democratie in een netwerksamenleving?
  • In welke fase van het ontwerpproces moeten we de technologie erin betrekken?
  • Hoe moeten analfabeten vragen stellen?
  • Hoe kun je voorkomen dat mensen hun doel niet kunnen bereiken of hun werk niet kunnen doen - waarom wordt alles meer?
  • Tastbare interfaces - wat willen we eigenlijk aanraken?

In verband met de drie thema's (kennis - technologie - maatschappij), stonden er keuzeworkshops op het programma:

In de workshop kennis en leren konden de deelnemers een digitaal burgerloket voor de overheid gaan ontwerpen. Het was heel leuk om te zien hoe in zo'n korte tijd met rollenspellen kon worden laten zien hoe veranderlijk de kennisbehoefte in zo'n complex ontwerpproces is en hoe makkelijk verschillende belanghebbenden zo'n proces ruw kunnen verstoren.

In de workshop technologie konden de deelnemers aan den lijve ondervinden hoe dicht interfaces op de huid kunnen zitten. Kleding en andere 'wearable objects' kunnen controls, displays en zenders bevatten, waarmee een hele nieuwe lichaamstaal - of beter gezegd 'kledingtaal' - kan worden ontwikkeld.

In de workshop maatschappij gingen de deelnemers zelf aan de slag met het maken van een web-log, waarna de webloggers met elkaar in discussie gingen en zelfs al meteen contact kregen met de 'buitenwereld', mensen op het web die niets met de conferentie te maken hadden.

In de plenaire sessie bespraken de workshop-leiders hun dagelijkse werkzaamheden:

Madelon Evers (ook: workshop kennis en leren) ontvouwde een nieuwe kijk op ontwerpmethodologie door te kijken naar hoe projectleden leren tijdens een ontwerpproces.

Madalon en Ivo
Madalon en Ivo
Vaak wordt er niet echt geleerd en wordt een project doorontwikkeld volgens specificaties, die gaandeweg het project zijn achterhaald. Door projectleden zich bewust te laten worden van leerprocessen binnen ontwerpprojecten en met nieuwe ontwerpmethodieken, kunnen projectresultaten aanzienlijk worden verbeterd.
Lees het paper De ontwikkeling van de balans (PDF: 0,1 MB)

In het Whisper project van Kristina Andersen en Stock (ook: workshop technologie) is de body area veel letterlijker genomen en onderzochten kunstenaars, ontwerpers en technologen hoe we voeling met elkaar kunnen houden door onze lichaamstaal op afstand. - citaat uit de voorinformatie van deze conferentie op de Sigchi.nl site. Zulke projecten wekken bij mij vaak nogal wat scepsis op. Raakt normale communicatie (zonder tussenkomst en ruis van hulpmiddelen) niet in de verdrukking door nog meer communicatiemiddelen? De bevlogenheid van Kristina en Stock liet die scepsis echter snel verdampen. Zij lieten dan ook echt - en met veel enthousiasme - zien dat interactie meer dan muis en beeldscherm kan zijn. En is het in onze 'entertainmentsamenleving' niet zo dat het de 'fun' toepassingen zijn, die de weg vrij maken voor het serieuze werk?

Frans de Jong (ook: workshop maatschappij) merkt als adviseur voor de overheid, dat 'communities' en vertrouwen niet zomaar ontstaan door het opzetten van een discussiegroep. Geïnspireerd door het surfgedrag van zijn kinderen en randverschijnselen als rivaliserende 'voetbalfans', kwam hij er achter dat communities wel gaan leven als mensen daadwerkelijk zelf mee kunnen bouwen. Zo wordt er nu volgens het principe van www.askanowner.com gewerkt aan een site waarop gehandicapten zelf de toegankelijkheid van openbare ruimtes kunnen beoordelen - en waarmee ze elkaar dus zelf kunnen informeren. Het mes snijdt hierbij aan twee kanten: er is een gemeenschap ontstaan en de onderhoudskosten van een dergelijk informatiesysteem zijn gedaald. Zou dit niet iets kunnen betekenen voor kennismanagementsystemen in branches met hoge 'informatievluchtigheid'?

Behalve dat het netwerk letterlijk in beweging is gekomen, waren ook de bijdragen van de workshopleiders en sprekers zo prikkelend, dat er tussendoor en naderhand nog lang en enthousiast genetwerkt is.