CHI Nederland


9 maart 1999

Virtual Reality in het Onderwijs: Doel, Middel of Versiering?

door: Hugo Jonkers en Piet Kommers

Hierbij willen we u uitnodigen voor een bijdrage aan het SIGCHI symposium in Enschede op de middag en avond van 9 maart aanstaande over Virtual Reality in het Onderwijs: Doel, Middel of Versiering?

Uw gastheren hierbij zijn:

Programma

(wijzigingen voorbehouden)
14.30-15.00 Ontvangst en koffie
15.00-15.45 printMail("kommers@edte.utwente.nl",""); Dhr Piet Kommers (inl.)
printMail("hooenkho@xs4all.nl",""); Dhr Wouter Hooymans en/of Pieter Baan Mueller (AKI kunst academie Enschede)
"Culturele en Artistieke Aspecten bij het Ontwerpen van Virtuele Werelden"
15.45-16.15 printMail("jimm@gironet.nl",""); Dhr Hugo Jonkers "Leren en verwerken door DOEN in VR"
16.15-16.30 Pauze
16.30-17.00 printMail("ST.Nannenberg@Windesheim.nl",""); Dhr. Sipko Nannenberg, Wim Jansen, Ton Polman (Hogeschool Windesheim Zwolle) "Het VR- EDU project"
17.00-17.45 printMail("products@vartec.be",""); Dhr. Mike van Damme en Dhr Marc van Coomans (Vartec te Gent) "VR projecten en -gereedschappen"
17.45-19.00 Pauze met broodmaaltijd
19.00-19.30 printMail("anijholt@cs.utwente.nl",""); Prof. Anton Nijholt (CTIT, Universiteit Twente)
Danny Lie (Carp Technologies, Enschede)
"Agenten in Virtuele Werelden"
19.30-20.00 printMail("bvvelzel@cibit.nl",""); Dhr B. v. Velzel (Cibit) "Virtual CIBIT"
20.00-20.30 printMail("f.g.m.kokkeler@wb.utwente.nl",""); Ir. Frans Kokkeler (UT WB)
Harry Draijer (ECO)
Hans Tragter
"Specialist in a box" en "Virtual professor"
20.30-21.00 Niek Meijer (Fac. Biologie, RUG) "Virtual Reality in het Universitair Onderwijs in Biologie"
21.00-22.00 discussie, hapje en drankje

 

 

Thema

Virtuele omgevingen worden langzamerhand gemeengoed als het gaat om ruimtelijke verkenningen. Dat geldt ook voor onderwijs en training. De vraag is wat VR bijdraagt aan de kwaliteit van het leerproces. Een simpele opvatting is dat sommig onderwijs een hoge mate van realisme behoeft. Als je dan niet in de echte situatie kunt oefenen dan wordt VR een interessante optie. Blijft VR hiertoe beperkt? Dat lijkt niet zo; 3D user interfaces zullen geleidelijk de 2D desktop metafoor gaan vervangen. Dat geldt voor het omgaan met bestanden maar ook voor het zogenaamde user-intraface: Het contact tussen gebruiker en het programma zelf. En ook hier geldt dat de derde dimensie zeer welkom is voor taken waar een natuurlijke fysieke omgeving aan de orde is: Een machine-onderdeel, kamer, gebouw, stadsdeel etc.

Het ligt voor de hand eens te kijken naar de toegevoegde waarde van VR bij het ontwerpen van COO (Computer Ondersteund Onderwijs), vooral als het gaat om WWW-gebaseerde cursussen; Blijft VR een van de vele middelen om indrukken aan de student "door te geven", of is het een essentieel betere methode om de lerende een aspect van de werkelijkheid mee te laten "bespelen". Indien dit laatste het geval is wordt VR een mogelijk nieuwe impuls voor het zogenaamde constructivisme waarin het leren een hoogst individueel proces is om kennis "zelf op te bouwen" in plaats van deze "over te nemen van de docent of expert". Nu op dit moment VR nog veelal een "walk-through" benadering biedt, is het zaak te bezien of en hoe een meer exploratieve vorm van VR kan worden ontwikkeld. Op die manier kan er een kruising gaan ontstaan tussen computersimulaties, ontwerp- en experimenteer omgevingen zoals Interactive Physics, Electronic Workbench, Chemprep etc en de 3D werelden zoals te bouwen met bijvoorbeeld Cosmo Worlds. De onderwijskundigen onder ons kunnen dan hun vingers aflikken om een optimale balans te vinden tussen het confronteren met 'correcte' werelden en het aanbieden fictieve VR werelden waarbinnen de student op basis van momentaan inzicht een eigen reconstructie van de theorie kan maken. In het werk van Chris Dede is een voorbode van de latente mogelijkheden van VR voor onderwijs. NewtonWorld biedt een omgeving om kinematica en de dynamiek van een-dimensionale bewegingen te onderzoeken. MaxwellWorld staat de student toe om electrostatica te exploreren met uiteindelijk inzicht in de wet van Gauss. PaulingWorld doet hetzelfde voor de studie van moleculaire structuren via een variëteit van representaties.

Nog interessanter wordt het wanneer het studie-onderwerp een nochtans moeilijk voorstelbare ruimte betreft. Zo bijvoorbeeld het kennis nemen van processen die plaatsvinden in de synaptische spleet. Hoe verhouden zich daar de elektrische en chemische processen in tijd en ruimte? Je zou kunnen zeggen, dat het maken van VR representaties hier een snelle afwisseling optreedt tussen hypothesevormend onderzoek, leren en weer opnieuw de menselijke voorstelling. VR bij het ontwerpen van geneesmiddelen is daarvan een goed voorbeeld.

Last but not least: Het ontwerp en de vormgeving van VR omgevingen zijn sterk afhankelijk van de esthetische en artistieke factor. Wij pleiten voor een teamsgewijze samenwerking waarin zowel de ergonoom, de grafisch- en interactievormgever als de didacticus een rol speelt. Geen van drieÎn heeft het primaat; per project krijgt elk een kans om op niet te voorspellen momenten een leidende rol op zich te nemen. De creatieve factor is niet in een kader te vangen.

plaats: Universiteit Twente, gebouw Toegepaste Onderwijskunde
route: http://www.utwente.nl/ via de link "Reisroute"
tijd: 14:30 - 22:00
entree: Fl 25,- (incl. broodmaaltijd en drankje na afloop)
aanmelden: Hugo Jonkers, printMail("jimm@gironet.nl?subject=VR symposium 9 maart","");